कात्तिक — काठमाडौं ।
आज कार्तिक शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिबोधिनी एकादशी (तुलसी विवाह) का रूपमा देशभर श्रद्धा र भक्तिसाथ मनाइँदैछ। धार्मिक विश्वास अनुसार यो दिन भगवान् विष्णु चार महिनाको योगनिद्राबाट उठ्नुहुने दिन हो। यसै कारण यस एकादशीलाई सबै एकादशीमध्ये सबैभन्दा महान् र पवित्र मानिन्छ।
हरिबोधिनी एकादशीलाई ‘प्रबोधिनी एकादशी’ पनि भनिन्छ। आजको दिन तुलसी (वृन्दा) र भगवान् विष्णु (शालिग्राम) को विवाह गर्ने धार्मिक परम्परा रहेको छ। घरघरमा तुलसीको मठ सजाइने, मण्डप बनाई तुलसी–शालिग्रामको विवाह गरिने र वैदिक मन्त्र उच्चारणसहित पूजापाठ गर्ने प्रचलन छ।
पौराणिक मान्यताअनुसार, चार महिनाअघि आषाढ शुक्ल एकादशीका दिन भगवान् विष्णु योगनिद्रामा जानुहुन्छ र आजको दिन, कार्तिक शुक्ल एकादशीका दिन, पुनः जाग्रत हुनुहुन्छ। यसै कारण यो दिनलाई भगवान् विष्णुको ‘उठ्ने दिन’ का रूपमा मनाइन्छ।
धार्मिक दृष्टिले आजको दिन व्रत बसेर भगवान् विष्णु र देवी तुलसीको आराधना गर्नेले पापकर्म नाश भई मोक्ष प्राप्ति हुने विश्वास छ।
